kennisbank
Steunkleuren — ook wel spotkleuren of PMS-kleuren — zijn onze specialiteit. Hieronder in gewone taal wat ze zijn, waarom ze zo scherp en consistent zijn, en waar je op let bij formaten, papier en afwerking.
Geen resultaten voor . Probeer een ander woord — of stel je vraag gerust rechtstreeks.
Wat steunkleuren (Pantone en HKS) zijn, waarom ze zo egaal en scherp zijn, en hoe ze verschillen van full-colour (CMYK).
Een steunkleur (ook wel spotkleur of PMS-kleur) is een vooraf gemengde, volle inkt volgens een wereldwijde norm (Pantone of HKS). Pantone mengt zijn hele palet uit een paar basisinkten (zoals wit, zwart, warm red en reflex blue); doordat de inkt écht gemengd wordt en niet uit rasterpuntjes bestaat, blijft de kleur egaal en vol — overal ter wereld precies gelijk, oplage na oplage.
Full-colour (CMYK) bouwt elke kleur op uit rasterpuntjes in vier basiskleuren. Een steunkleur is één vooraf gemengde, volle inkt: egaler en scherper, en altijd exact dezelfde kleur — ideaal voor een huisstijl of logo.
Het hele Pantone-palet ontstaat door basisinkten te mengen — bijvoorbeeld wit, zwart, warm red en reflex blue. Uit die paar grondinkten mengen we volgens een vast recept elke PMS-kleur. Het blijft echte, volle inkt (dus géén raster), waardoor de kleur egaal en exact herhaalbaar is. HKS werkt net zo, met 90 basiskleuren.
Het Pantone Matching System (PMS) komt uit de Verenigde Staten en bestaat sinds 1963. Het is een wereldwijde kleurstandaard met ruim 2.000 vooraf gemengde steunkleuren, elk met een eigen nummer. Doordat de kleur exact vastligt, is je huisstijl overal herkenbaar én precies te herhalen bij een nabestelling — ook jaren later nog.
HKS is de Duitse tegenhanger van Pantone, veel gebruikt in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Het systeem telt zo'n 90 basiskleuren; de naam komt van de inktfabrikanten Hostmann-Steinberg, K+E en H. Schmincke. Handig wanneer je drukwerk op de Duitse markt richt.
Omdat een steunkleur één volle inkt is (geen rasterpuntjes zoals CMYK), blijft ook piepkleine tekst of een haarfijne lijn kraakhelder. Je kunt in principe blijven inzoomen en het blijft scherp — een beetje zoals een vector tegenover een bitmap. Bij full-colour zie je bij sterke vergroting juist de rasterpuntjes.
Zeker! Elke steunkleur heeft een vast nummer (bijvoorbeeld PANTONE 072 of HKS 7). Een kleur op je scherm is altijd een benadering — de echte drukkleur volgt onze Pantone- en HKS-waaier. We tonen de kleur binnenkort direct bij het nummer; twijfel je over een kleur, dan leggen we er graag een gedrukt staal naast.
Wij drukken in offset: de klassieke techniek met echte inkt op de pers. Juist daarmee krijg je die egale, scherpe steunkleuren die digitaal niet haalt.
Een drukproef is een voorbeeld om vooraf kleur, tekst en opmaak te controleren. Wil je er een? Vraag het gerust bij je offerte, dan kijken we wat kan.
Je kiest je kleur uit de Pantone- of HKS-waaier; elke kleur heeft een eigen nummer (bijvoorbeeld PMS 485). Weet je het nummer niet, dan helpt een collega je graag om je huisstijlkleur te matchen.
Dat regel je met de bedrukking: het eerste cijfer is de voorkant, het tweede de achterkant. "2/0" is bijvoorbeeld tweekleurig aan de voorkant en niets op de achterkant; "2/2" is tweekleurig aan beide kanten.
Het eerste cijfer is het aantal kleuren op de voorkant, het tweede op de achterkant. "1/0" = één steunkleur voorop, niets achter; "2/0" = twee steunkleuren voorop. Elke kleur is een aparte drukgang met een eigen PMS-inkt. (Full-colour = 4/4, opgebouwd uit CMYK-raster — wij drukken juist in volle steunkleuren.)
Het drukwerk dat we in steunkleuren maken — van briefpapier en visitekaartjes tot enveloppen, schrijfblokken en doordruksets.
Een visitekaartje is een klein kaartje (standaard 85×55mm) met je naam, bedrijf en contactgegevens — handig om uit te delen. Wij drukken ze in je eigen PMS-steunkleuren.
Briefpapier is papier (meestal A4) met je logo en huisstijl erop, waarop je brieven en offertes print of schrijft.
Een complimentkaart is een klein kaartje dat je bij een zending of bloemetje stopt, vaak met een korte boodschap zoals "met vriendelijke groet".
Enveloppen om je post in te versturen, bedrukt met je logo en afzender — met of zonder venster.
Een schrijfblok is een blok losse vellen (gelijmd of geniet) met je huisstijl, om op te schrijven of te noteren.
Doordruk- of doorschrijfsets zijn sets van meerdere vellen (NCR/carbonless): wat je op het bovenste vel schrijft, komt automatisch op de vellen eronder — handig voor bonnen, orders en facturen in meervoud.
Examenpapier is speciaal papier voor examens en tentamens, vaak met een vaste opmaak of invulhoofd.
Proefwerkpapier is papier voor proefwerken en toetsen, meestal met lijnen of ruit en een invulhoofd.
De afwerkingen waarmee je je drukwerk extra maakt: folie, preeg, lamineren, spot-UV, rillen, perforeren en meer.
Een cliché is de stempel/vorm waarmee we folie of een preeg in het papier drukken. Is er nog geen cliché, dan maken we die eenmalig aan — reken daarvoor ongeveer 5 werkdagen extra.
Een stansmes is het op maat gemaakte mes waarmee we een vorm uit het papier snijden (stansen). Is er nog geen stansmes, dan maken we die eenmalig aan — reken daarvoor ongeveer 5 werkdagen extra.
Foliedruk is een glanzende metallic laag (bijvoorbeeld goud of zilver) die we met een cliché en warmte op het papier aanbrengen — een echte blikvanger. Dit is maatwerk, dus daarvoor maken we een offerte.
Preeg (of blinddruk) drukt een reliëf in het papier zonder inkt — je voelt en ziet je logo als verhoging of verdieping. Dit is maatwerk, dus daarvoor maken we een offerte.
Lamineren is een dun beschermlaagje (glans of mat) over het papier — het oogt luxer en beschermt tegen vuil en slijtage. Kan enkel- of dubbelzijdig.
Spot-UV is een glanzende lak op een deel van het ontwerp (bijvoorbeeld het logo), voor mooi contrast met de matte rest. UV-lak kan ook over het hele vlak. Dit is maatwerk, dus daarvoor maken we een offerte.
Boren is een rond gaatje in het papier, bijvoorbeeld om iets op te hangen of in een ordner te doen.
Rondhoeken zijn afgeronde hoeken in plaats van scherpe — netjes en prettig in de hand.
Rillen is een nette vouwlijn in dikker papier, zodat het zonder scheuren en strak vouwt.
Perforeren is een stippellijn van kleine gaatjes, zodat je een deel makkelijk kunt afscheuren.
Een watermerk geeft een subtiel, chique accent op je papier. Wij rekenen dit als een extra drukgang (dezelfde prijs als een 1/0-bedrukking).
Handige maten en papiersoorten op een rij: A-formaten, envelop-formaten, grammage, bankpost en biotop.
De standaard A-formaten (breedte × hoogte in mm):
Elk formaat is precies de helft van het formaat erboven.
De meest gebruikte envelop-formaten (mm):
Met of zonder venster, en gegomd of met striplock-sluiting.
Een formaat is de afmeting (breedte × hoogte) van je drukwerk, meestal in mm. Je kiest een standaardmaat (bijvoorbeeld A4 = 210×297mm) of je geeft een eigen maat op, zoals 150×210mm. Twijfel je? Geef door waar het voor is, dan denken we mee.
De grammage is het gewicht van het papier in gram per m² — een maat voor de dikte/stevigheid. Ter oriëntatie: 80g is gewoon printpapier, 90–120g is stevig briefpapier, 300–350g is stevig karton (visitekaartjes). Hoe hoger het getal, hoe dikker en stijver.
Bankpost is een glad, wit briefpapier met een mooie, zakelijke uitstraling — de klassieke keuze voor briefpapier en enveloppen. Meestal 80–120g.
Biotop is een licht warmwit, iets natuurlijker ogend papier dat prettig schrijft en printt — een mooi alternatief voor het strak-witte bankpost. Meestal 80–120g.
Levertijd, prijzen, aanleveren en bestellen — alles om soepel tot mooi drukwerk te komen.
De levertijd hangt af van je keuzes:
Dat hangt af van je keuzes. Vul de stappen samen met mij in, dan reken ik meteen een richtprijs voor je uit. Bij maatwerk (bijv. folie of stansen) maak ik een offerte op maat.
Wij zijn een zelfproducerende offsetdrukkerij (sinds 1992), gespecialiseerd in echte steunkleuren volgens Pantone en HKS. We drukken nog ambachtelijk in offset op Heidelberg-drukpersen, mengen de inkt met de hand en doen alles in eigen huis.
Alle bedragen die ik toon zijn richtprijzen exclusief btw.
Lever je ontwerp aan als drukklare PDF, met de kleuren als Pantone- of HKS-steunkleur (dus niet als CMYK). Een collega kijkt je bestand altijd even na vóórdat we drukken, zodat je zeker weet dat het goed komt.
Je kunt gewoon je gewenste aantal opgeven, dan reken ik meteen de richtprijs uit. Grotere oplages zijn per stuk voordeliger. Twijfel je over een heel klein of juist heel groot aantal? Vraag het gerust.
Grafische vaktermen in gewone taal uitgelegd — van afloop en snijtekens tot overdruk, register en zelfkopiërend papier.
Afloop is het stukje ontwerp dat je over de snijrand door laat lopen (meestal 3 mm), zodat er na het snijden geen witte randjes ontstaan. Loopt een kleur of beeld tot aan de rand? Lever dan met een paar millimeter afloop rondom aan.
Snijtekens zijn de fijne streepjes buiten het ontwerp die aangeven waar het papier wordt afgesneden. In een drukklare PDF horen die er standaard bij, samen met de afloop.
Resolutie (in dpi, dots per inch) zegt hoe scherp een afbeelding afdrukt. Voor drukwerk is 300 dpi op ware grootte de norm; lager wordt korrelig. Let op: dit geldt voor foto's/pixelbeelden — logo's en tekst lever je het liefst als vector, dan blijft het altijd scherp.
Een vector is opgebouwd uit lijnen en vlakken en blijft bij elk formaat haarscherp — ideaal voor logo's en tekst. Een bitmap (pixelbeeld, zoals een foto) bestaat uit puntjes en wordt bij vergroten korrelig. Steunkleurdrukwerk werkt het mooist met vectorbestanden.
Overdruk (overprint) betekent dat een kleur over een andere heen drukt in plaats van die uit te sparen. Bij zwart en steunkleuren is dat vaak gewenst, maar verkeerd ingesteld overdruk kan iets laten wegvallen of verkleuren. We controleren dit bij je bestand.
Uitsparen (knockout) is het tegenovergestelde van overdruk: de onderliggende kleur wordt weggelaten waar er een andere overheen komt, zodat de kleuren niet mengen. Belangrijk bij drukken in meerdere steunkleuren.
RGB is het kleursysteem van beeldschermen; drukwerk werkt met inkt. Lever daarom niet aan in RGB — kleuren kunnen dan onvoorspelbaar omslaan. Steunkleuren geef je aan als Pantone- of HKS-kleur (niet als CMYK of RGB).
Een PDF/X is een 'drukklare' PDF met alles goed ingesteld: fonts ingesloten, afbeeldingen op resolutie en kleuren netjes gedefinieerd. Lever je drukwerk het liefst zo aan, dan gaat er onderweg niets mis.
Achter een Pantone-nummer staat vaak een C (coated = gestreken papier) of U (uncoated = ongestreken papier). Dezelfde kleur oogt op gestreken papier voller en op ongestreken papier iets doffer, omdat dat papier meer inkt opneemt. Wij vermelden bij de kleur géén C of U: het papier dat je kiest bepaalt dat vanzelf.
Houtvrij papier is gemaakt van gezuiverde cellulose zonder houtresten (lignine), waardoor het niet snel vergeelt en mooi wit blijft — de standaard voor kwaliteitsdrukwerk zoals briefpapier en blokken.
Register (of passer) is het exact op elkaar laten vallen van de verschillende drukgangen. Goed register zorgt dat een tweede steunkleur precies op z'n plek staat en niets 'verspringt'.
Een drukgang is één keer inkt op het papier met één kleur. Elke steunkleur is een aparte drukgang: "2/0" betekent bijvoorbeeld twee drukgangen op de voorkant.
FSC en PEFC zijn keurmerken voor papier uit verantwoord beheerd bos. Wil je drukwerk met zo'n keurmerk? Geef het door, dan houden we daar rekening mee.
De looprichting is de richting waarin de papiervezels lopen. Voor blokken, vouwwerk en een strak resultaat kiezen we bewust de juiste looprichting — daar hoef jij niet op te letten, dat regelen wij.
Een afscheurperforatie is een stippellijn van gaatjes waarlangs je een strook of bon netjes kunt afscheuren — handig bij bonnenboekjes en formulieren.
Zelfkopiërend of NCR-papier (No Carbon Required) draagt wat je op het bovenste vel schrijft automatisch over op de vellen eronder, zonder carbonpapier — de basis van doordruk- en doorschrijfsets.
Bij lijmbinding worden losse vellen aan één zijde tot een blok verlijmd (boven of links), zodat je vel voor vel kunt afscheuren — de klassieke bindwijze voor schrijf- en notitieblokken.
Een Pantone- (of HKS-)waaier is het fysieke kleurenboekje met alle steunkleuren en hun nummers. Twijfel je over een kleur op je scherm? De waaier is altijd de echte referentie — en je kunt bij ons een gedrukt staal opvragen.
Nummeren is het oplopend bedrukken van een uniek volgnummer per vel of set (bijvoorbeeld bonnen, tickets of formulieren). Meestal 4 tot 7 cijfers, en je kiest vanaf welk nummer we starten.
Euroscale (of quadrichromie) is de Europese standaard voor full-colour drukwerk in de vier proceskleuren CMYK. Wij zijn juist gespecialiseerd in vólle steunkleuren (Pantone/HKS) in plaats van rasteropbouw.